فناوری اطلاعات؛ زیرساخت تحقق چشم‌انداز 20 ساله و گذار شیراز به حکمرانی هوشمند شهری

به گزارش پیام خبر، آیین افتتاح پروژه‌های فناوری اطلاعات و رونمایی از کتابچه عملکرد سه‌ساله سازمان فاوا، صرفاً آیین بهره‌برداری از چند پروژه فناورانه نبود؛ بلکه بازتابی از رویکردی مدیریتی در شهرداری شیراز به‌شمار می‌رفت که در آن، فناوری اطلاعات از یک بخش پشتیبان اداری فراتر رفته و به یکی از ارکان اصلی تصمیم‌سازی، تحول در فرایندها، ارتقای بهره‌وری، توسعه خدمات غیرحضوری و پشتیبانی از حکمرانی شهری داده‌محور تبدیل شده است. 

تبیین مکتب مدیریت شهری با ابزار فناوری اطلاعات

سید ابراهیم حسینی، در این آیین فناوری اطلاعات را مغز متفکر برنامه‌ریزی و رکن اصلی دست‌یابی به اهداف بلندمدت کلان‌شهر شیراز دانست و بر لزوم تبیین مکتب مدیریت شهری با اتکا بر زیرساخت‌های نوین تأکید کرد. 

رئیس شورای اسلامی شهر شیراز، با تبیین نقش راهبردی معاونت برنامه‌ریزی در پویایی مجموعه‌های اجرایی، حرکت به‌سوی اهداف کلان را مستلزم سرعت، کیفیت و جهت‌گیری صحیح بر پایه داده‌های دقیق برشمرد.

حسینی با اشاره به اینکه برنامه‌ریزی در عصر حاضر بدون پیوند با فناوری اطلاعات فاقد معناست، بهره‌گیری از این ظرفیت را ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای تحلیل گذشته و طراحی هوشمندانه آینده توصیف کرد. 

رئیس شورای اسلامی شهر شیراز همچنین با تأکید بر جایگاه فناوری اطلاعات در ارتقای توان دفاعی و امنیتی کشور، مجاهدت در عرصه‌های علمی و فناورانه را از برترین نمودهای خدمت به نظام و شهروندان قلمداد کرد.

وی نقش متخصصان حوزه فاوا را در تثبیت زیرساخت‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری تعیین‌کننده خواند و تصریح کرد بسیاری از توفیقات فعلی شهرداری شیراز مرهون فعالیت‌های دانش‌محور و به‌دور از هیاهوی این مجموعه است. وی هنر مدیریت ارشد شهرداری را در به‌کارگیری اندیشه‌های متخصص در جایگاه‌های کلیدی، عامل اصلی توسعه شهر دانست.

حسینی با نگاه به افق‌های پیش‌رو، تحقق سند ۲۰ ساله، تبدیل شیراز به زیباترین شهر ایران و حضور در میان ۱۰۰ شهر برتر جهان را در گرو نقش‌آفرینی محوری فناوری اطلاعات برشمرد. وی با اشاره به مبانی مطرح‌شده در کتاب شهر بیدار، سهم این حوزه را در آینده حکمرانی شهری غیرقابل‌انکار توصیف کرد.

تبیین و ثبت مکتب مدیریت شهری شیراز، از دیگر محورهای سخنان حسینی بود. وی خاطرنشان کرد: همان‌گونه که این کلان‌شهر در حوزه‌های شعر، فلسفه و معماری صاحب مکتب است، باید با تکیه بر تجارب مدیریتی و زیرساخت‌های نوین، الگوی نوین مدیریت شهری خود را به جهان ارائه کند؛ الگویی که در آن فناوری اطلاعات نقشی بنیادین ایفا می‌کند. حسینی در پایان، مسیر فعلی مدیریت شهری را صحیح و امیدوارکننده ارزیابی کرد و دستیابی به قله‌های پیشرفت کلان‌شهر شیراز را با تداوم این رویکرد، در دسترس دانست.

هوشمندسازی؛ پیش‌شرط حضور در تراز جهانی

محمدحسن اسدی، نیز در این مراسم با اشاره به اقدامات شاخص مدیریت شهری در حوزه‌های مختلف، اظهار داشت: امروز در حوزه عمرانی شیراز تحولی کم‌سابقه در حال وقوع است. 

شهردار کلان‌شهر شیراز، با اشاره به اینکه در ۴۵ ماه اخیر، ۴۵ تقاطع غیرهمسطح در شهر ساخته شده است، این حجم از پیشرفت را در مقیاس ماهانه، کم‌نظیر توصیف کرد.

شهردار شیراز در ادامه، با تأکید بر نگاه توسعه‌ای و آینده‌نگرانه مدیریت شهری، به پروژه‌های زیست‌محیطی گسترده در حال اجرا اشاره کرد و گفت: یک‌میلیون‌و ۵۰۰ هزار نهال و ۱۵ میلیون بذر کاشته شده و همچنین پارک ۴۰۴۴ هکتاری و باغ ۲۳۰ هکتاری که به‌زودی درهای آن به روی مردم گشوده می‌شود، بخشی از سرمایه‌گذاری برای دهه‌های آینده است. 

اسدی این اقدامات را زمینه‌ساز تبدیل شیراز به بهشت و در نهایت هشت‌بهشت دانست و از تلاش کارکنان فضای سبز و پاکبانان قدردانی کرد.

وی با وجود اشاره به پیشرفت‌های فیزیکی، بر لزوم تحول در حوزه فناوری اطلاعات تأکید ویژه‌ای داشت و تصریح کرد: اگر می‌خواهیم جزو ۱۰۰ شهر برتر دنیا باشیم، راهی جز هوشمندسازی نداریم. 

سکاندار مدیریت شهری با اشاره به اهمیت بهره‌وری و اثربخشی، از تلاش برای سیستمی‌کردن فرایندهای شهرداری خبر داد و افزود: مردم از مدیریت شهری سرعت، دقت و شفافیت می‌خواهند و زیرساخت این سه، فناوری اطلاعات و ایده‌های جوانان نخبه است. به به گفته شهردار شیراز، باید به نقطه‌ای رسید که کارها سیستمی باشد و جایی برای چانه‌زنی باقی نماند.

وی در بخش دیگری از سخنان خود، از کارکنان سازمان فاوا به‌دلیل جلوگیری از اختلال در سیستم‌های شهری طی ماه‌های اخیر تقدیر کرد و خطاب به متخصصان این حوزه گفت آینده از آن رشته‌های کامپیوتر و هوش مصنوعی است و حاکمیت شبکه و داده، آینده شهر را می‌سازد.

اسدی همچنین با اشاره به مشکلات موجود در پرداخت عوارض شهری، بر ضرورت ایجاد زیرساخت‌های پرداخت هوشمند برای تسهیل امور شهروندان و افزایش درآمدهای پایدار شهری تأکید کرد.

ابراثربخشی و انقلاب اداری با اتکا به داده‌ها

هادی شهدوست شیرازی، نیز با اشاره به جهش‌های چندگانه شهرداری در حوزه‌های مختلف، از شکل‌گیری مفهومی نوین با عنوان ابراثربخشی در مدیریت شهری شیراز خبر داد.

معاون برنامه‌ریزی و توسعه سرمایه انسانی شهرداری شیراز، در ابتدای سخنان خود، با گرامی‌داشت یاد و خاطره شهدا، به تلاش‌های شبانه‌روزی همکاران حوزه فناوری اطلاعات در روزهای سخت و ناآرامی‌های اخیر اشاره و اظهار کرد: این غیرت و حمیتی که همکاران با وجود نزدیکی محل انفجار به سازمان از خود نشان دادند و فعالیت را ترک نکردند، شایسته ستایش است.

شهدوست شیرازی افزود: تلاش‌های همکاران در آن ایام، نه‌تنها در جلسات متعدد دیده شد، بلکه امروز به‌عنوان سرمایه اجتماعی ارزشمندی برای شهر محسوب می‌شود که از هر فناوری و دانشی بالاتر است. وی با بیان اینکه نگاه سنتی به فناوری اطلاعات به‌عنوان ابزاری برای ذخیره‌سازی داده‌ها، دوران خود را سپری کرده است، تصریح کرد: امروز اگر بتوانیم داده‌محور عمل کنیم و از داده‌ها برای تحلیل استفاده کنیم، به قدرت واقعی دست می‌یابیم.

معاون شهردار شیراز، نقش‌آفرینی در آینده شهرها را در گرو تحلیل داده‌های تولیدشده در شهر دانست و تصریح کرد: شیراز باید خود را برای بهره‌گیری از ظرفیت‌های هوش مصنوعی و تحلیل داده‌های چندبرابرشده آماده کند.

وی با اشاره به مفهوم ابراثربخشی در مکتب مدیریت شهری جدید، اعلام کرد: امروز شهرداری شیراز به مثابه یک پیکره واحد رشد می‌کند و تنها در یک بعد پیشتاز نیست.

شهدوست شیرازی بیان کرد: حوزه فناوری اطلاعات، عمران و فضای سبز، همگی جهش‌های عظیمی داشته‌اند و این هم‌افزایی، مفهوم ابراثربخشی را رقم زده است. 

وی در تبیین این نگاه، به بودجه‌ریزی شهری اشاره کرد و گفت: پروژه‌هایی که امروز انتخاب می‌شوند، صرفاً عمرانی نیستند؛ یک پروژه حمل‌ونقل، هم ترافیک را حل می‌کند، هم آلودگی هوا را کاهش می‌دهد و هم جنبه زیست‌محیطی دارد. به گفته او، این همان اثرگذاری چندبعدی و عبور از بهره‌وری صرف است که به لطف مدیریت دانش‌محور شهردار شیراز، در کشور زبانزد شده است.

معاون برنامه‌ریزی و توسعه سرمایه انسانی شهرداری شیراز با تأکید بر جایگاه پیشروی شیراز خاطرنشان کرد: مدیران کلانشهرهای دیگر بارها با معاونان شهرداری شیراز تماس گرفته و از فعالیت‌های آنان الگوبرداری می‌کنند؛ در حالی‌که مجموعه مدیریت شهری شیراز سال‌هاست از برخی آن اقدامات عبور کرده است. |

شهدوست شیرازی همچنین از تدوین برنامه انقلاب اداری به دستور شهردار شیراز خبر داد و گفت: زیرساخت این کار، بدون تردید فناوری و دانش متخصصان این حوزه است و جلسات اولیه این برنامه با حضور رئیس سازمان فاوا و سایر مدیران برگزار شده است. وی در پایان، از رونمایی سامانه جامع منابع انسانی تا پایان شهریورماه خبر داد و این سامانه را یکی از زیرساخت‌های مهم ارائه خدمات مبتنی بر فناوری به همکاران و زمینه‌ساز شفافیت و سرعت در خدمت‌رسانی توصیف کرد.

توسعه زیرساخت‌ها و آغاز حاکمیت هوشمند داده

حجت رئیسی، نیز در این نشست به مناسبت روز ملی فناوری اطلاعات، گزارش کاملی از عملکرد یک‌ساله این سازمان و برنامه‌های آینده برای هوشمندسازی پایتخت فرهنگی ایران ارائه کرد. 

رئیس سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری شیراز، در ابتدای سخنان خود، با اشاره به نقش پشت‌صحنه همکاران فاوا، از تلاش‌های شبانه‌روزی آنان قدردانی کرد و گفت: با حمایت شهردار کلان‌شهر شیراز، پروژه‌های شاخصی به سرانجام رسیده است.

رئیسی از نصب بیش از هزار دوربین نظارتی در ساختمان‌های شهرداری و نوسازی حدود ۲۰ درصد از تجهیزات شبکه و سرورها به‌عنوان بخشی از این اقدامات یاد کرد و افزود: این نوسازی، با وجود قطعی‌های مکرر برق، موجب پایداری ارائه خدمات شده است. وی همچنین به راه‌اندازی دیتاسنتر پشتیبان شهرداری به‌عنوان یکی از الزامات مهم دستگاه‌های نظارتی اشاره کرد که به بهره‌برداری رسیده است.

به گفته رئیس سازمان فاوا، اجرای بیش از ۴۰۰ کیلومتر فیبرنوری و استفاده از فناوری اینترنت اشیا برای مدیریت هوشمند دمای اتاق‌های سرور و سامانه‌های حضور و غیاب، از دیگر دستاوردهای مهم حوزه زیرساخت بوده است.

رئیسی یکی از مهم‌ترین بخش‌های این گزارش را رونمایی از سامانه جامع اجاره‌داری و سامانه سرو اعلام کرد و با یادآوری تأکید سال گذشته شهردار شیراز بر ساده‌سازی فرایندها، گفت شهروندان از این پس می‌توانند بدون نیاز به مراجعه حضوری، عوارض نوسازی و سایر خدمات را از طریق تلفن همراه خود پرداخت کنند. 

وی افزود: این برنامه کاربردی که با همکاری معاونت مالی و اقتصادی شهرداری آماده بهره‌برداری شده است، امکان جست‌وجوی املاک با نام یا کد ملک را فراهم می‌کند و به کاربران اجازه می‌دهد پس از استعلام، قبض را به‌صورت آنلاین پرداخت یا چاپ کنند. وی هدف اصلی این طرح را شفافیت مالی، تسریع در امور و کاهش بوروکراسی اعلام کرد.

رئیس سازمان فناوری و اطلاعات شهرداری شیراز در ادامه، با اشاره به آغاز مسیر شهرداری هوشمند، از برداشته‌شدن گام‌های اولیه در حوزه مهندسی داده و هوش مصنوعی خبر داد و بیان داشت: شیراز به‌عنوان پایلوت حاکمیت داده در کشور انتخاب شده و مقدمات ایجاد دیتاهاوس و جمع‌آوری کاتالوگ داده‌ها انجام شده است. 

وی با اشاره به تنگناهای تأمین سخت‌افزار برای توسعه این مسیر، از برنامه‌های آموزشی تخصصی برای کارکنان در حوزه‌هایی همچون یادگیری ماشین و تحلیل داده‌های بزرگ خبر داد و ابراز امیدواری کرد با تداوم حمایت‌ها، تحقق کامل مدیریت شهری مبتنی بر داده میسر شود.

در بخش پایانی گزارش، رئیس سازمان فاوا به یک دستاورد مدیریتی مهم اشاره کرد و گفت: برای نخستین‌بار در ۱۰ سال گذشته، ۸۵ درصد بودجه سازمان فاوا جذب شده است؛ رقمی که در سال‌های گذشته به‌ندرت از ۶۰ درصد فراتر می‌رفت. وی این موفقیت را نشانه عزم جدی مدیریت شهری شیراز برای توسعه زیرساخت‌های فناوری اطلاعات و ارائه خدمات مطلوب‌تر به شهروندان دانست.

بنابراین گزارش، برآیند سخنان مطرح‌شده در این آیین، تصویری روشن از یک مسیر واحد در مدیریت شهری شیراز ارائه می‌کند؛ مسیری که در آن، توسعه شهری، بدون اتکا به فناوری اطلاعات و حاکمیت داده، به نقطه مطلوب نخواهد رسید. از این منظر، پروژه‌های افتتاح‌شده و سامانه‌های رونمایی‌شده را باید بخشی از زیرساخت یک تحول بزرگ‌تر دانست؛ تحولی که هدف نهایی آن، ارتقای کیفیت حکمرانی شهری، افزایش رضایت شهروندان و نزدیک‌کردن شیراز به افق‌های ترسیم‌شده در چشم‌انداز بلندمدت این کلان‌شهر است.