گرمازدگی چیست؟

به گزارش پیام خبر، افزایش شدید دمای مرکزی بدن همراه با اختلال عملکرد سیستم عصبی مرکزی مانند گیجی، اختلال هوشیاری، هذیان، تشنج یا کما گرم زدگی است که حالات فوق در واقع در اثر ناتوانی بدن در دفع گرما ایجاد می‌شود. در دمای ۴۰ درجه یا بالاتر فعالیت اکثر آنزیم های مسئول فعل و انفعلات داخلی بدن مختل شده و با افزایش این دما پروتیین های حیاتی سلولها فرم و شکل طبیعی خود را از دست می دهند و این زمینه بروز اختلال عملکرد گسترده در سطح سلولی و نهایتا مرگ‌ می شود.

گرمازدگی شدیدترین و خطرناک‌ترین نوع بیماری ناشی از گرما است که در آن، بدن توانایی خود را برای تنظیم دما از دست می‌دهد و دمای مرکزی بدن معمولاً به ۴۰ درجه سانتی‌گراد یا بیشتر می‌رسد. این حالت یک اورژانس پزشکی محسوب میشود و اگر به‌سرعت تشخیص و درمان نشود می‌تواند باعث آسیب به مغز، قلب، کلیه‌ها، کبد و نهایتا مرگ شخص شود.

انواع گرمازدگی

1. گرمازدگی کلاسیک: بیشتر در سالمندان، کودکان و افراد مبتلا به بیماریهای مزمن و معمولاً در اثر قرار گرفتن طولانی‌مدت در هوای بسیار گرم ایجاد می‌شود.
2. گرمازدگی ناشی از فعالیت:
در افراد جوان، ورزشکاران، نظامیان و کارگران دیده می‌شود و در اثر فعالیت شدید بدنی در محیط گرم و مرطوب رخ می‌دهد.

علائم اصلی

-دمای بدن ۴۰ درجه یا بیشتر -گیجی، اختلال هوشیاری یا رفتار غیرطبیعی
-پوست داغ که معمولا خشک و در نوع فعالیتی مرطوب باشد
-تپش قلب
-تنفس سریع
-سردرد، تهوع یا استفراغ
-تشنج یا کما در موارد شدید

خطر گرمازدگی در سالمندان پیشگیری تشخیص و درمان

گرمازدگی در سالمندان با سایر گروه‌های سنی تفاوت‌های مهمی دارد و معمولاً خطرناک‌تر است؛ به همین دلیل، سالمندان یکی از پرخطرترین گروه‌ها در موج‌های گرما محسوب می‌شوند. مهم‌ترین تفاوت‌ها عبارت‌اند از:
1. کاهش توانایی تنظیم دمای بدن
با افزایش سن، تعریق کمتر می‌شود.
جریان خون پوست برای دفع گرما کاهش می‌یابد. بدن دیرتر به افزایش دما پاسخ می‌دهد.
2. کاهش احساس تشنگی
سالمندان معمولاً کمتر احساس تشنگی می‌کنند.
در نتیجه، دیرتر آب می‌نوشند و بیشتر دچار کم‌آبی می‌شوند.
3. بیماری‌های زمینه‌ای
بیماری‌های قلبی، دیابت، بیماری کلیوی، پارکینسون و زوال عقل خطر گرمازدگی را افزایش می‌دهند. این بیماری‌ها تحمل بدن را در برابر گرما کاهش می‌دهند.
4. مصرف داروها برخی داروها خطر گرمازدگی را بیشتر می‌کنند، مانند دیورتیک‌ها (ادرارآورها)، داروهای ضد فشار خون، داروهای آنتی‌کولینرژیک
،برخی داروهای اعصاب و روان، بتابلوکرها مانند متورال و پروپرانول
5. علائم ممکن است غیرمعمول باشد برخلاف جوانان که معمولاً با تعریق شدید، ضعف و گرفتگی عضلات مراجعه می‌کنند، سالمندان ممکن است بیشتر با گیج، خواب‌آلودگی بی‌حالی شدید زمین خوردن
و کاهش سطح هوشیاری، سکته یا تشدید بیماری‌های قلبی ظاهر شوند.
6. پیشرفت سریع‌تر به گرمازدگی شدید در سالمندان، فاصله بین گرمازدگی خفیف و گرمازدگی بحرانی کوتاه‌تر است و سالمندان سریعتر به دمای بدن بالاتر از ۴۰ درجه، اختلال هوشیاری و تشنج، نارسایی کلیه و نهایتا شوک میرسند.
7. مرگ‌ومیر بیشتر در موج‌های گرما، بیشترین موارد بستری و مرگ معمولاً در افراد بالای ۶۵ سال دیده می‌شود، به‌ویژه اگر تنها باشند یا دسترسی به محیط خنک نداشته باشند. در موج اخیر گرما در اروپا ۱۱ هزار نفر که اکثرا سالمندان بودند جان باختند و این داستانی است که هر ساله در صورت بروز موج های گرمای شدید اتفاق میافتد.

نکات پیشگیری در سالمندان

1-نوشیدن منظم آب، حتی بدون احساس تشنگی.
2-ماندن در محیط خنک و دارای تهویه مناسب.
3-پرهیز از خروج از موکب در ساعات اوج گرما (حدود ۱۰ صبح تا ۵ عصر).
4-پوشیدن لباس‌های نخی، سبک و روشن.
بررسی داروها توسط پزشک در زمان موج گرما.
5-توجه اطرافیان به تغییرات رفتاری مانند گیجی یا خواب‌آلودگی، زیرا ممکن است اولین علامت گرمازدگی باشد.
در مجموع، گرمازدگی در سالمندان اغلب با علائم عصبی (گیجی، کاهش هوشیاری و ضعف) بیش از تعریق و تشنگی تظاهر می‌کند، سریع‌تر به مراحل شدید می‌رسد و مرگ‌ومیر بالاتری نسبت به جوانان و افراد میانسال دارد. بنابراین، تشخیص زودهنگام و درمان فوری در این گروه اهمیت ویژه‌ای دارد.