ساز ناکوک روزگار بر دلِ نوازندگان خیابانى

به گزارش پیام خبر به نقل از روزنامه عصر مردم، مى گوید: هیجده سال است که از گرگان به شیراز آمده ام و با همین ساز امرار معاش مى کنم، او ساز خود را در کیف مشکى رنگ جا داده و در مسیر دروازه اصفهان در حرکت است. وقتى از محل سکونتش مى پرسم، مى گوید: مسافرخانه، درآمدش را هم روزانه بین 200 تا 300 هزار تومان عنوان مى کند. این نوازنده خیابانى در کلانشهر شیراز به سالهاى نخستین حضورش در این شهر و تعداد انگشت شمار نوازندگان موسیقى خیابانى در آن سالها هم اشاره دارد و مى گوید: حالا دیگر دست زیاد شده و مردم هم دل و دماغ گذشته را ندارند و براى کار ما هزینه نمى کنند! اگر این روزها و شب ها که حال و هواى نوروز هم آشکار شده از مراکز تجارى و خیابان هاى مرکزى شهر گذر کنیم نوازندگانى اغلب جوان مشغول نواختن انواع سازها با موسیقى هاى سنتى و یا کوچه بازارى مشاهده خواهیم کرد. حرفه اى که در روزگاران دور هم با استقبال مردم در ایام مختلف سال از جمله حوالى نوروز و یا شب یلدا و دیگر آیین ها مواجه مى گردید و اکنون بسیارى از نوازندگان خیابانى با داشته هاى اندک هنرى و یا حتى برخى در سطح بالا هنر خویش را در کنار پیاده روها، حاشیه خیابان ها، میادین و چهارراههاى اصلى کلانشهرها براى رهگذران به نمایش مى گذارند. صداى سازى که برخى را به دوران دور جوانى و یا عاشقى رهنمون مى سازد و از این نوستالژى پولى نصیب نوازنده دوره گرد مى شود. امّا با وجود افزایش تعداد این نوازندگان در سطح خیابان هاى شهرهاى بزرگ در فصول مختلف سال و اجراى مستمر نوازندگى نیاز مبرمى به ساماندهى آنها احساس مى شود، برخى از این افراد بدون تسلط هنرى به ساز خود حالا ویلون و یا گیتار و ... از بد حادثه بیکارى و فقر به حاشیه خیابان ها به پناه آمده اند، چنانچه همین چند هفته پیش در حاشیه یکى از خیابان هاى پرتردد رقص همزمان فرزند خردسال نوازنده دوره گرد را مشاهده کردم تکیه کردن به اینگونه روش ها بدون تردید حاصل فقر مالى و نوعى تکدى گرى تعریف مى شود. بحث ساماندهى نوازندگان خیابانى از چند سال پیش از سوى دفتر موسیقى وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى مطرح شد با تعاریفى از این محورها و با اهداف ساماندهی و شناسنامه ‌دار شدن گروه‌هایی که در گوشه و کنار معابر نوازندگی می‌کنند و در مرحله بعد نوازندگى به جهت محتوا و اجرای قطعاتی که از سوی گروه ها اجرا مى شود باید مورد تایید و در چارچوب ضوابط کشور باشد. از دیگر اهداف ساماندهى حفظ نظم عمومی و آسایش مردم است، به تعبیری اجراهای خیابانی مخل آسایش مردم در ترددها یا تداخل‌های خارج از عرف نباشد و دیدگاه پیشکسوتان و اساتید موسیقی در گونه‌های ایرانی، نواحی و کلاسیک به این قضیه است که حرمت موسیقى اصیل ایرانى حفظ شود و با تداخل اجراهاى خیابانى و موسیقى هاى کوچه بازارى آش شله قلمکارى براى جامعه هنرى و آینده هنر موسیقى این مرز و بوم فراهم نگردد! به هر حال نظریات متفاوتى نسبت به نوازندگان خیابانى از سوى اساتید موسیقى و فعالان این رشته هنرى مطرح مى شود که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى و ادارات کل فرهنگ و ارشاد اسلامى استانها مى بایست در جهت رفع دغدغه ها با تبادل نظر و اقدامات شایسته و بایسته انجام دهند، هر چند در اجراى برنامه هاى همکارى معاونت فرهنگى، اجتماعى شهردارى ها هم ضرورى است. توجه داشته باشیم رشد این شغل کاذب به دلیل عدم بستر مناسب اشتغال علاوه بر آسیب هاى اجتماعى و نبود تضمین آینده شغلى و پوشش هاى حمایتى این افراد در آینده، زیان هاى جبران نشدنى و خسارات قابل توجهى هم به ساختار هنر موسیقى اصیل کشورمان خواهد زد.