ایران در چهار حوزه فناورانه، پیشتاز کشورهای اسلامی است

به گزارش پیام خبر، دکتر سعید بختیاری، گفت: جمهوری اسلامی ایران در مجموع چهار حوزه فناورانه شامل هوش مصنوعی، فناوری کوانتوم، مواد پیشرفته و علوم شناختی، در میان کشورهای اسلامی جایگاه نخست را به خود اختصاص داده و در برخی حوزه‌ها نیز در سطح جهانی رتبه‌های قابل توجهی کسب کرده است.

سرپرست حوزه ریاست و روابط عمومی مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام ISC با تشریح وضعیت تولیدات علمی و فناورانه کشور اظهار کرد: مقصود از مقالات مورد استناد، آثاری است که در نشریات معتبر علمی و مورد پذیرش پایگاه‌های معتبر جهانی منتشر می‌شوند؛ مقالاتی که حاصل پژوهش‌های فنی و صنعتی هستند و معمولاً به عنوان پیشران فعالیت‌های فناورانه شناخته می‌شوند.

وی افزود: در مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام، فعالیت‌ها صرفاً به ارائه آمار مقالات و تولیدات علمی محدود نمی‌شود، بلکه در حوزه رتبه‌بندی دانشگاه‌ها نیز شاخص‌های متعددی مورد توجه قرار دارد. به گفته بختیاری، یکی از این شاخص‌ها تولیدات علمی و استنادهاست، اما شاخص‌های دیگری نیز در ارزیابی دانشگاه‌ها لحاظ می‌شود.

سرپرست حوزه ریاست و روابط عمومی مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام ادامه داد: یکی از برنامه‌های در حال اجرا، همکاری در زمینه الگوی ارزیابی توانمندی فناورانه دانشگاه‌های کشور است؛ الگویی که شاخص‌های آن تا حدی در راستای نزدیک‌کردن حرکت دانشگاه‌ها به نیازهای جامعه تعریف شده و امید می‌رود در ماه‌های آینده گزارش‌های مطلوبی در این زمینه ارائه شود.

بختیاری با اشاره به وضعیت کشور در حوزه‌های اولویت‌دار تعریف‌شده در برنامه هفتم پیشرفت گفت: یکی از این حوزه‌ها، مواد پیشرفته است که ماهیتی بین‌رشته‌ای دارد و رشته‌هایی مانند مکانیک، شیمی، فیزیک و سایر حوزه‌های مرتبط را دربرمی‌گیرد. ایران در این حوزه، بر اساس تعداد تولیدات علمی ثبت‌شده طی پنج سال اخیر در پایگاه‌های معتبر، رتبه نهم جهان را در اختیار دارد که نشان‌دهنده جایگاه مطلوب کشور در این عرصه است.

وی همچنین درباره وضعیت ایران در دیگر حوزه‌های فناورانه بیان کرد: در هوش مصنوعی، فناوری کوانتوم و علوم شناختی نیز کشور از جایگاه مناسبی در میان کشورهای اسلامی برخوردار است. به گفته او، ایران در این عرصه‌ها رقابت نزدیکی با عربستان سعودی و ترکیه دارد و در چهار تا شش حوزه فناورانه، رتبه‌های اول تا سوم معمولاً میان این سه کشور جابه‌جا می‌شود.

سرپرست حوزه ریاست و روابط عمومی مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام با بیان اینکه برخی دیگر از کشورهای اسلامی نیز در سال‌های اخیر عملکرد قابل توجهی داشته‌اند، افزود: کشورهایی مانند پاکستان، مصر، مالزی، امارات و مراکش نیز در برخی حوزه‌های فناورانه جزو کشورهای برتر اسلامی به شمار می‌روند.

وی درباره جایگاه ایران در هر یک از حوزه‌های مورد اشاره گفت: در هوش مصنوعی، ایران پس از عربستان در رتبه سوم کشورهای اسلامی قرار دارد. در فناوری کوانتوم، عربستان در جایگاه نخست، ایران در رتبه دوم و مصر در رتبه سوم قرار گرفته‌اند. در مواد پیشرفته نیز ایران در حالی رتبه دوم کشورهای اسلامی را در اختیار دارد که در سطح جهانی رتبه نهم را کسب کرده و عربستان نیز در این حوزه رتبه هفتم جهان را دارد.

بختیاری با اشاره به برخی دیدگاه‌ها درباره نحوه تولیدات علمی عربستان اظهار کرد: هرچند درباره بخشی از تولیدات علمی این کشور ملاحظات و بحث‌هایی مطرح می‌شود، اما آنچه در نظام‌های بین‌المللی ثبت و منتشر شده، نشان می‌دهد عربستان در برخی حوزه‌ها در جایگاه نخست کشورهای اسلامی قرار دارد، ایران دوم است و مالزی نیز در رتبه سوم قرار می‌گیرد.

وی افزود: در علوم شناختی، جمهوری اسلامی ایران رتبه نخست کشورهای اسلامی را به خود اختصاص داده است و اگر مجموع چهار حوزه فناورانه یادشده در نظر گرفته شود، ایران در مجموع کشور اول جهان اسلام محسوب می‌شود.

سرپرست حوزه ریاست و روابط عمومی مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام تأکید کرد: اگر مأموریت دانشگاه‌ها را در نسبت با علم و فناوری، تولید دانش، انتشار مقالات فنی و مهندسی و ایفای نقش در توسعه فناوری ارزیابی کنیم، مشخص می‌شود که دانشگاه‌های کشور در این زمینه مأموریت خود را به‌خوبی ایفا کرده‌اند.

وی ادامه داد: تولید مقاله در حوزه‌های فنی، مهندسی و فناوری، انتشار در نشریات معتبر، برخورداری از تجهیزات آزمایشگاهی و نیز امکان تعاملات بین‌المللی، همگی از الزامات این مسیر به شمار می‌روند و وقتی ایران با وجود محدودیت‌های موجود، در میان سه کشور برتر جهان اسلام قرار می‌گیرد، این موضوع نشان‌دهنده حرکتی جهادی و معنادار در حوزه علم و فناوری است.

بختیاری خاطرنشان کرد: با توجه به سطح امکانات، منابع، تجهیزات و پشتیبانی‌هایی که برخی کشورهای دیگر در اختیار دارند، وضعیت جمهوری اسلامی ایران از منظر علمی و فناورانه، قابل توجه و قابل دفاع است و این مسئله اهمیت عملکرد دانشگاه‌ها و مراکز علمی کشور را دوچندان می‌کند.

وی در پایان اظهار امیدواری کرد: در نشست‌های آینده، گزارش‌های تکمیلی‌تری درباره برنامه هفتم پیشرفت و نیز چند حوزه جذاب و ملموس برای مردم ارائه شود؛ حوزه‌هایی که آثار آن در جامعه قابل مشاهده و احساس است.