کسب شاخص اثرگذاری 1754 نشریه و اعلام «حد آستانه 20 درصدی خوداستنادی»؛ مهم‌ترین اقدامات معاونت ISC

به گزارش پیام خبر، دکتر محمدرضا قانع، در جمع خبرنگاران گفت: توسعه حکمرانی داده‌بنیان، انتشار شاخص اثرگذاری ۱۷۵۴ نشریه علمی، تکمیل مخزن اطلاعاتی با بیش از ۵۳ هزار مقاله از کشورهای اسلامی و تعیین حد آستانه ۲۰ درصدی برای «خوداستنادی» نشریات، از مهم‌ترین اقدامات و برنامه‌های این مؤسسه در اجرای برنامه هفتم پیشرفت است.

معاون پژوهشی مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام ISC در این نشست با اشاره به برنامه‌های بنیادین مؤسسه اظهار کرد: یکی از این برنامه‌ها، توسعه حکمرانی داده‌بنیان است که گزارش‌های بسیاری از آن تهیه و برای مراکز تصمیم‌گیری و حاکمیتی ارسال شده و با استقبال خوبی همراه بوده است.

وی افزود: این تحلیل‌ها در دانشگاه‌های مختلف نیز ارائه شده و تمام دانشگاه‌هایی که تاکنون به آن‌ها مراجعه کرده‌ایم، خواستار تداوم این همکاری بوده‌اند تا بتوانند مأموریت‌ها و اهداف خود را بر اساس این تحلی‌لها پیش ببرند.

هوش مصنوعی به‌عنوان ابزار، نه جایگزین متخصصان

قانع با اشاره به هوشمندسازی سامانه «نان» (نظام ایده‌ها و نیازها) تصریح کرد: هوش مصنوعی برای ما صرفاً یک ابزار با کنترل‌های اخلاقی است تا فعالیت‌ها مبتنی بر آن، سرعت و دقت را بالا ببرد و در واقع دستیار متخصصان ما باشد.

وی افزود: در نظام ایده‌ها و نیازها، شاخصی تعبیه کرده‌ایم که سطح پویایی ایده‌ها در هر حوزه موضوعی یا هر استان قابل مشاهده است؛ این شاخص نشان می‌دهد هر ایده تا چه میزان توانسته به قرارداد منجر شود و ارتباط صنعت و دانشگاه را برقرار کند.

انتشار شاخص اثرگذاری یک هزار و ۷۵۴ نشریه

معاون مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام، ارزیابی نشریات و همایش‌ها را از محورهای اصلی کار این مؤسسه دانست و گفت: به‌تازگی شاخص اثرگذاری نشریات را منتشر کرده‌ایم و ۱۷۵۴ نشریه موفق به کسب این شاخص شده‌اند که عدد قابل ملاحظه‌ای است.

وی افزود: البته تعداد معدودی از نشریات، نزدیک به ۳۰۰ عنوان، نتوانسته‌اند شاخص اثرگذاری را دریافت کنند؛ بخش قابل توجهی از این نشریات نه استناد دریافت کرده‌اند و نه به شاخص اثرگذاری رسیده‌اند.

قانع خطاب به دست‌اندرکاران و سردبیران نشریات کشور گفت: باید فعالیت‌های نشریه خود را به‌خوبی رصد کرده و در زمان مقرر، اطلاعات مربوطه را در سامانه ISC وارد کنند؛ برخی نشریات خودشان واقف‌اند که علت دریافت نکردن شاخص اثرگذاری، همین موضوع بوده و طی گفت‌وگوها و مکاتبات، آن را پذیرفته‌اند.

تکمیل مخزن اطلاعاتی با ۵۳ هزار مقاله خارجی

معاون مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام با اشاره به جمع‌آوری مقالات کشورهای اسلامی گفت: باید ۵۵ هزار مقاله خارجی از کشورهای اسلامی در مؤسسه نمایش داده شود که با تلاش‌های صورت‌گرفته، هم‌اکنون ۵۳ هزار مقاله به نمایش درآمده و در دو سال اخیر رشد بسیار قابل توجهی داشته‌ایم.

وی افزود: علاوه بر کشورهای اسلامی، کشورهای خارجی دیگر را نیز مدنظر داریم و هم‌اکنون نشریات بیش از ۳۵ کشور جمع‌آوری و مقالاتشان در پایگاه اطلاعاتی ما ذخیره شده و برای پژوهشگران قابل جستجو است.

قانع تأکید کرد: هرچه اطلاعات ما قوی‌تر باشد، پاسخگویی به جامعه علمی دقیق‌تر و سریع‌تر خواهد بود؛ از همین رو تلاش می‌کنیم مخزن اطلاعاتی را هرچه سریع‌تر تکمیل کنیم تا ارزیابی‌ها و تحلیل‌های عملکرد پژوهشی به واقعیت نزدیک‌تر باشد.

وی همچنین از رشد عناوین نشریات از حدود ۳۳۰ عنوان به بیش از ۵۰۰ عنوان خبر داد و آن را نشانه‌ای از تلاش برای تحقق اهداف برنامه هفتم دانست.

تأمین نیاز اطلاعاتی و شاخص استناد سیاستی

قانع با اشاره به اهمیت سطح اختراعات (پتنت‌ها) گفت: این بخش به‌ویژه در ارتباط صنعت و دانشگاه و تجاری‌سازی محصولات بسیار اثرگذار است و اکنون در مؤسسه قابل جستجوست و به جامعه علمی کمک می‌کند.

وی با اشاره به «شاخص استناد سیاستی» (PCI) اعلام کرد: مرکز پژوهش‌های مجلس چندین جلسه با ما داشته و تنها متولی شاخص استناد سیاستی در کشور هستیم؛ تاکنون ۱۰ هزار و ۵۰۰ سند جمع‌آوری کرده‌ایم که در حال تحلیل است و در اختیار تصمیم‌گیران، سیاست‌گذاران و جامعه علمی قرار خواهد گرفت.

معاون پژوهشی مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام ISC درباره مفهوم این شاخص توضیح داد: شاخص استناد سیاستی نشان می‌دهد اسناد بالادستی تا چه میزان به پژوهش‌های صورت‌گرفته توجه داشته‌اند و ارتباطی میان پژوهش‌های پژوهشگران کشور با مسائل بنیادین و چالش‌های موجود برقرار می‌شود.

توسعه دیپلماسی علمی با ترکیه، مالزی و اندونزی

قانع با اشاره به تسریع دیپلماسی علمی گفت: فعالیت‌های ما با ترکیه، مالزی و اندونزی بسیار شتاب گرفته و این کشورها مشتاق برقراری ارتباط هستند؛ با دو دانشگاه مالزی نیز جلسه داشته‌ایم و ارتباط را بسیار تنگاتنگ خواهیم کرد.

وی با تأکید بر تقویت و کیفی‌سازی نشریات در راستای مأموریت‌های برنامه هفتم افزود: تاکنون کارگاه‌هایی در این زمینه برگزار کرده‌ایم، به‌ویژه با تأکید بر اخلاق در پژوهش؛ چراکه هوش مصنوعی زمینه را برای بی‌اخلاقی و سوءاستفاده برخی افراد فراهم کرده، هرچند اهداف مثبتی نیز دارد.

کارگاه آموزشی سراسری برای نشریات

معاون پژوهشی مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام ISC از برگزاری کارگاه آموزشی برای تمام نشریات کشور خبر داد و گفت: فردا این کارگاه را برگزار می‌کنیم و در آن چالش‌هایی را که نشریات دارند و به‌صورت میدانی ملاحظه کرده‌ایم، پاسخ خواهیم داد؛ همچنین چگونگی نمایه‌شدن نشریات و مشکلات آن‌ها را روشن خواهیم کرد.

وی افزود: تیم تخصصی ما به مدت دو ساعت و نیم به‌صورت مجازی با تمام دست‌اندرکاران نشریات جلسه خواهند داشت و این کار را ادامه خواهیم داد.

تأکید بر رعایت حد آستانه ۲۰ درصدی خوداستنادی

قانع با اشاره به بحث «خوداستنادی» در نشریات گفت: اگر نشریه‌ای مقالاتی منتشر کند که در فهرست منابع آن، خوداستنادی بیش از حد باشد، در سطح بین‌المللی به‌عنوان رویه‌ای ناپسند شناخته می‌شود.

وی تصریح کرد: حد آستانه خوداستنادی ۲۰ درصد است؛ بالاتر از این میزان بلافاصله مطرح و مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. ممکن است نشریه‌ای شاخص اثرگذاری بالایی داشته باشد، اما با مراجعه مشخص شود میزان خوداستنادی آن بالا است.

معاون پژوهشی مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام ISC با اشاره به رعایت این حد آستانه از سوی برخی نشریات خاطرنشان کرد: خوشبختانه بسیاری از نشریات این حد را رعایت می‌کنند و درصد باقی‌مانده نیز ان‌شاءالله با آموزش‌هایی که از سوی ما ارائه می‌شود اصلاح خواهد شد.